آقایان: بیشترین بار ویروس، کمترین علامت
مردان تقریباً به همان اندازه زنان به HPV مبتلا می‌شوند، اما علائم HPV در مردان به‌مراتب کمتر ظاهر می‌شود؛ چون مردان ناحیه‌ای معادل دهانه رحم ندارند که تغییرات سلولی آن با تست غربالگری کشف شود. نتیجه؟ بیشتر مردان مبتلا کاملاً بی‌علامت‌اند، ویروس را به شریک جنسی منتقل می‌کنند و در بیشتر موارد سیستم ایمنی ظرف ۱ تا ۲ سال آن را پاک می‌کند.
علامت اصلی HPV در مردان: زگیل تناسلی
شایع‌ترین بروز بالینی HPV در مردان، زگیل‌های تناسلی ناشی از تیپ‌های 6 و 11 است:
- محل: ساقه یا ریشه آلت، بیضه‌ها، اطراف مقعد و کشاله ران
- شکل: برجستگی‌های کوچک گوشتی، تک یا خوشه‌ای، گاهی شبیه گل‌کلم
- حس: اغلب بی‌درد؛ گاهی خارش، حس ناخوشایند یا خونریزی هنگام ضربه
- زمان ظهور: چند هفته تا چند ماه بعد از تماس
تشخیص زگیل، بالینی و با معاینه است و درمان آن (معمولاً کرایوتراپی) توضیح داده شده در مقاله کرایوتراپی زگیل تناسلی.
سرطان‌های مرتبط با HPV در مردان؛ نادر اما واقعی
تیپ‌های پرخطر در مردان می‌توانند (هرچند به‌ندرت) به سرطان‌های زیر منجر شوند:
- سرطان آلت: بسیار نادر؛ خونریزی، ضایعه مزمن یا تغییر رنگ پوست آلت
- سرطان مقعد: در گروه‌های پرخطر (مردان هم‌جنس‌گرا، HIV مثبت) بیشتر دیده می‌شود؛ خونریزی مقعدی، درد و توده
- سرطان حلق و حلق‌آویز (اوروفارینکس): در ارتباط با HPV از راه رابطه دهانی؛ علائم آن گلودرد مزمن، توده گردن و مشکل بلع
این سرطان‌ها سال‌ها پس از عفونت ایجاد می‌شوند و نادرند؛ اما یادآور اهمیت واکسیناسیون در پسران است.
آیا تست HPV برای مردان وجود دارد؟
این سوال پرتکرار و پاسخ آن مهم است: تست غربالگری HPV برای مردانِ عمومی تأیید نشده و توصیه نمی‌شود. نمونه‌گیری از آلت مردان دشوار است و ارزش پیش‌بینی‌کنندگی آن در مردان سالم اثبات نشده. مدیریت در مردان بر اساس معاینه بالینی و درمان ضایعات است. (در زنان وضعیت متفاوت است؛ مقاله تست HPV را ببینید.)
مردان و واکسن HPV
واکسن HPV برای پسران و مردان تأیید شده و مؤثر است؛ به سه دلیل ارزشمند است:
- مصونیت از زگیل تناسلی (علت شایع مراجعه در مردان جوان)
- کاهش خطر سرطان‌های HPV-مثبت مردانه
- قطع حلقه انتقال به شریک جنسی؛ اگر هر دو جنس واکسن بگیرند، سرعت حذف ویروس جامعه چند برابر می‌شود
سنین، دوزها و نکات تزریق را در راهنمای کامل واکسن HPV بخوانید.
چه زمانی مرد باید به پزشک مراجعه کند؟
- هر برجستگی یا ضایعه جدید در ناحیه تناسلی
- ضایعه مزمن، زخم غیربهبودیابنده یا تغییر رنگ پوست آلت
- خونریزی مقعدی غیرقابل توضیح یا توده گردن مزمن
سوالات متداول درباره HPV در مردان
آیا مرد می‌تواند HPV را «پاک» کند و ناقل دائمی نباشد؟
بله؛ سیستم ایمنی مردان نیز در اکثر موارد ظرف ۱ تا ۲ سال ویروس را پاک می‌کند. «ناقل دائمی» بودن، تصور رایج اما نادرستی است؛ فقط تستی برای تأیید پاک شدن در مردان وجود ندارد.
اگر همسرم HPV مثبت است، من هم حتماً مبتلا هستم؟
احتمال بالایی دارد که در مقطعی در معرض همان تیپ بوده‌اید یا خواهید بود؛ اما این به معنی سرطان یا حتی زگیل نیست. دردسرسازترین کار، سرزنش کردن هم است؛ مسیر درست: غربالگری زنانه منظم، واکسن (در صورت سن مناسب) و مراجعه با هر ضایعه جدید.
ختنه‌شدن از HPV جلوگیری می‌کند؟
مطالعات نشان داده‌اند ختنه، خطر انتقال و ماندگاری HPV و نیز سرطان آلت را کاهش می‌دهد؛ اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند و جایگزین واکسن و رفتار ایمن نیست.
زگیل تناسلی مردانه با خودکارچینی پاک می‌شود؟
برخی زگیل‌های کوچک با زمان کوچک می‌شوند؛ اما صبر یعنی ماه‌ها مسری بودن، بزرگ‌تر شدن احتمالی ضایعات و انتشار ویروس. درمان فعال (مثل کرایوتراپی) سریع‌تر، مطمئن‌تر و قطع‌کننده زنجیره انتقال است.